Programma 6 | Zeewolde zorgzaam en solidair

Het programma omvat de middelen om voor inwoners bestaanszekerheid, maatschappelijke ondersteuning en zorg te organiseren. 

We streven naar kansengelijkheid en een inclusieve samenleving. Voor alle inwoners is het deel kunnen nemen aan de samenleving van Zeewolde van belang. Dit is niet voor alle inwoners vanzelfsprekend. De inzet van maatschappelijke ondersteuning en zorg aan jongeren, volwassenen en ouderen draagt daar aan bij door algemene voorzieningen of maatwerkvoorzieningen in te zetten. Ook het voorzien in bestaanszekerheid maakt deelnemen mogelijk. Samen met maatschappelijke organisaties en partners organiseren we maatschappelijke ondersteuning en bestaanszekerheid. 

Voor de uitvoering van het beleid zijn de volgende bestuurlijke kaders van belang:

30.    Nota Sociaal Domein: een visie waarmee sturing wordt gegeven aan het organiseren van de hulp en ondersteuning die we geven aan inwoners.
34.    Jeugd: wordt gestimuleerd zich te ontwikkelen in de volle breedte.
35.    Kansrijk opgroeien: we willen dat alle kinderen gezond en veilig opgroeien.
37.    Samenredzaamheid: als gemeenschap kijken we naar elkaar om en ondersteunen elkaar.
38.    Perspectief op (on)betaald werk: we willen ervoor zorgen dat iedereen de mogelijkheid heeft om talenten te benutten en een zinvolle bijdrage te leveren.
39.    Zelfstandig thuis: we willen een omgeving creëren waarin iedereen de ondersteuning kan krijgen om een gezond en onafhankelijk leven te leiden.

Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

Ten opzichte van 2024 zij er een aantal wijzigingen doorgevoerd in de taakveld indeling. Voor de overzichtelijkheid is hieronder aangegeven wat er verandert is en welke clusteringen zijn aangebracht. 

Taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ (TV671) bestaat uit de taakvelden: 

• 6.71A is geworden 6.711 Huishoudelijke hulp WMO
• 6.71B is geworden 6.712 Begeleiding (WMO)
• 6.71C is geworden 6.713 Dagbesteding (WMO)
• 6.71D is geworden 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO)

Taakveld Maatwerkdienstverlening 18- (TV672) is komen te vervallen. 
De taakvelden 6.72A Jeugdhulp begeleiding, 6.72B Jeugdhulp behandeling, 6.72C Jeugdhulp dagbesteding en 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig zijn ondergebracht onder taakvelden 6.751 en 6.752.
Taakveld Jeugdhulp Ambulant (TV675) bestaat uit de taakvelden:

• 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
• 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

De taakvelden 6.73A Pleegzorg, 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig, 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf, 6.74B Jeugdhulp Crisis/LTA/GGZ verblijf zijn ondergebracht onder taakvelden 6.762 en 6.763.
Taakveld Jeugdhulp met Verblijf (TV676) bestaat uit de taakvelden:

• 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
• 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

Taakveld PGB (TV679) bestaat uit de taakvelden:

• 6.791 PGB WMO
• 6.792 PGB Jeugd

Taakveld Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang (TV681) bestaat uit de taakvelden:

• 6.81A is geworden 6.811 Beschermd wonen (WMO)
• 6.81B is geworden 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

Taakveld Ge-escaleerde zorg 18- (TV682) bestaat uit de taakvelden:

• 6.82A is geworden 6.821 Jeugdbescherming
• 6.82B is geworden 6.822 Jeugdreclassering

Taakveld Coördinatie en beleid (TV69) bestaat uit de taakvelden:

• 6.91 Coördinatie en beleid WMO
• 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

Zie het overzicht van de gerealiseerde baten & lasten per taakveld onder de financiële jaarrekening.

Dit programma wordt per wet toegelicht.

WMO (€ 803.000,- nadelig)

Het resultaat op WMO is opgebouwd uit diverse over- en onderschrijdingen, waarbij een onderscheid kan worden gemaakt uit resultaten uit de reguliere uitvoering en incidentele resultaten.

Regulier (€ 56.000,- nadeel)
Bij de 3e kwartaalrapportage is de begroting voor WMO op punten bijgesteld op basis van de prognoses die Meerinzicht heeft afgegeven. Bij de jaarrekening heeft nu een afrekening plaatsgevonden die hierop afwijkt en uitkomt op een relatief kleine overschrijding  op de reguliere uitvoering.

• De vraag naar hulp in het huishouden is een belangrijk aandachtsgebied, aangezien dit een van de meest intensief gebruikte WMO voorziening is. In 2025 is een lichte stijging zichtbaar, wat afwijkt van de voorgaande jaren, waarin de vraag naar ondersteuning vrijwel stabiel was. Deze ontwikkeling wordt scherp in de gaten gehouden om tijdig te kunnen anticiperen en de juiste beheersmaatregelen te kunnen treffen. In 2025 is door de lichte stijging van de inzet op hulp in het huishouden een nadeel ontstaan van  € 62.000,-. 
• De uitgaven voor de woningaanpassingen zijn ten opzichte van vorig jaar gestegen. Zo is er in 2025 een woonunit geplaatst en zijn er ten opzicht van vorig jaar 3 trapliften meer geplaatst. In de begroting voor 2025 was rekening gehouden met een nog grotere stijging van de uitgaven. Dit resulteert in een incidenteel voordeel van € 84.000,-.
• De uitgaven van de regiotaxi zijn toegenomen in 2025. Door de demografische ontwikkelingen is de vervoersvraag toegenomen met ca 11,9%. De verrekening wordt gedaan op basis van werkelijk gebruik en niet meer, zoals voorheen, op basis van een verdeelsleutel.  Voor 2025 resulteert dit in een nadeel van € 57.000,-. In dit nadeel is ook rekening gehouden met de uitvoering van de motie Flexclusief. De uitvoering van deze motie is nog niet gestart wat resulteert in een voordeel van € 50.000,-. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2026. Dit geldt ook voor de onttrekking uit de Algemene reserve.
• Binnen de taakvelden van de WMO komen nog overige verschillen voor van  € 21.000,- nadelig.   

Incidenteel (€ 747.000,- nadeel)

• In 2025 is Zeewolde meegegaan in het gehanteerde verrekening regime van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BW/MO) zoals dat in de regio Noord Veluwe wordt toegepast. In 2025 heeft Zeewolde een afrekening van het overschot ontvangen van in totaal € 684.000,-, wat ten opzichte van de raming resulteert in een voordeel van € 234.000,-. De afrekening is lager ten opzichte van vorig jaar, doordat de regio Noord Veluwe vanuit de overschotten BW/MO middelen reserveert voor de innovatie op het Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM) , onvoorziene ontwikkelingen en voorbereiding van de doordecentralisatie Beschermd Wonen. 
• Voor 2025 is voor de uitvoering van de regionale projecten BW/MO een bijdrage betaald van € 115.000,- (nadeel). Dit bedrag wordt gedekt vanuit het gerealiseerde overschot. 
• Er is een incidentele inkoopsom voor de regionale reserve BW/MO betaald in 2025 van € 450.000,- (nadeel).
• Over 2025 een incidentele bijdrage betaald ter dekking van het regionale tekort vrouwenopvang in Flevoland van € 385.000,- (nadeel). 
• Daarnaast komen er nog overige verschillen voor van € 31.000,- nadelig.

Jeugd (€ 232.000,- voordelig)

Het resultaat op Jeugd is opgebouwd uit diverse over- en onderschrijdingen, waarbij een onderscheid kan worden gemaakt uit resultaten uit de reguliere uitvoering en incidentele resultaten.

Regulier (€ 232.000,- voordeel)
Bij de 3e kwartaalrapportage is de begroting voor Jeugd bijgesteld op basis van de prognoses die Meerinzicht heeft afgegeven. Deze bijstelling ten opzichte van de primitieve begroting bedroeg destijds € 513.000,- nadelig. Bij de jaarrekening heeft nu een afrekening plaatsgevonden die hierop afwijkt en uitkomt op lagere uitgaven op de reguliere uitvoering, wat resulteert in een voordeel ten opzichte van de bijgestelde begroting van de zorgkosten jeugd. 

• Op hoog specialistische zorg is ten opzichte van de afgegeven prognoses een klein voordeel ontstaan  door een afname in het aantal cliënten (€ 18.000,- voordeel).
• Op het segment specialistische zorg is daarentegen een stijging in de kosten te zien, die hier veroorzaakt wordt door een toename in het aantal cliënten. Dit wordt veroorzaakt door een verschuiving tussen de segmenten door afschaling van zorg en  andere afgegeven beschikkingen van minder zware zorg (€ 369.000,- nadeel). Dit hangt samen met een verschuiving van cliënten die in lijn is met de ingezette koers om meer jeugdhulp aan de voorkant aan te bieden en zwaardere zorg te voorkomen. Hierin is ook de extra inzet meegenomen voor specifieke doelgroepen zoals bijvoorbeeld jeugdigen uit het Asiel Zoekers Centrum.
• Bij de 3e kwartaalrapportage werd de inzet op het nieuwe zorgsegment essentiële functies hoger ingeschat. We zien nu dat er ten opzichte van de eerdere verwachtingen, waarbij een gebruik van € 897.000,- werd ingeschat,  een voordeel is ontstaan. De werkelijke uitgaven waren namelijk € 484.000,-.  Dit wordt veroorzaakt door een lagere ontwikkeling van de gehanteerde tarieven. Het aantal cliënten blijf relatief stabiel. Dit kan te maken hebben met de opstartfase van dit segment en de mate waarin het is ingezet (€ 413.000,- voordeel). 
• In het segment crisis daalde het aantal cliënten, maar stegen de uitgaven, veelal veroorzaakt door stapeling van zorg. De mate waarin dit product wordt ingezet is sterk afhankelijk van individuele of gezinsomstandigheden. Deze zijn lastig te voorspellen waardoor er een overschrijding is ontstaan (€ 56.000,- nadeel).
• Op de overige zorgsegmenten (Landelijk Transitie Arrangementen (LTA), Jeugdbescherming en - reclassering, Onderwijs Jeugdarrangementen (Koesterklas) en overige niet cliëntgebonden zorg) zijn ondanks stijgingen van cliëntaantallen de uitgaven ten  opzichte van de verwachtingen bij de 3e kwartaalrapportage binnen de gestelde budgetten gebleven. De zorg wordt met name geïndiceerd door medisch specialisten en veelal landelijk gecontracteerde voorzieningen. De zorg in de Jeugdbescherming en -reclassering wordt verleend op basis van  justitiële maatrelen en uitspraken en is afgerekend met de regio Flevoland (€ 226.000,- voordeel). 

Participatie (€ 224.000,- nadelig)

Het resultaat op Participatie is opgebouwd uit diverse over- en onderschrijdingen, allemaal vanuit de reguliere taken.

Regulier (€ 224.000,- nadeel) 
Bij de 3e kwartaalrapportage is de begroting voor Participatie op punten marginaal bijgesteld op basis van de prognoses die Meerinzicht heeft afgegeven. Het grootste negatieve effect wordt veroorzaakt door de uitvoering op ander onderdelen (uitvoering BBZ, schuldhulpverlening e.d.) binnen de uitvoering op de participatie.  

• Binnen inkomensvoorzieningen is een tekort ontstaan van totaal € 248.000,-. Dit tekort wordt veroorzaakt door een lichte stijging in het aantal bijstandsontvangers. Deze stijging is minder sterk doorgezet dan in eerste instantie was verwacht, maar is uiteindelijk gelijk aan de trend van vorig jaar (€ 95.000, nadeel).
• Daarnaast zijn de uitgaven voor de uitvoering van de BBZ  hoger, onder andere veroorzaakt door het uitvoeren van levensvatbaarheidsonderzoeken van bedrijven (€ 55.000,- nadeel). De dekking van de inkomensvoorzieningen (BUIG en BBZ)  zijn over 2025 lager dan geraamd. Met name de terugbetalingen binnen de BBZ blijven achter bij de verwachtingen (€ 98.000,- nadeel).
• Er is in 2025 volop ingezet op schuldhulpverlening.  Binnen de uitvoering is ingezet op schuldhulpverlening inclusief schuldpreventie wat bijgedragen heeft aan de strategische doelen op het gebied van samenredzaamheid en bestaanszekerheid. Het gereserveerde budget voor maatwerk oplossingen is niet volledig ingezet (€ 31.000,- voordeel). 
• Binnen de uitvoering op (arbeids)participatie is ingezet om werkzoekenden in de samenleving te laten meedoen naar vermogen. Er is volop ingezet op rechtmatigheid  waarbij gekeken wordt of rechthebbende inwoners wel de juist uitkering krijgen en of er betere mogelijkheden te vinden zijn op begeleiding naar (vrijwilligers)werk. Er is ingezet op sociale inclusie en op een sluitende aanpak voor jongeren. De activiteiten voor de vermindering van laaggeletterdheid worden naar verwachting in 2026 opgestart. De ontvangen middelen resulteren nu in een positief resultaat (€ 24.000,- voordeel). Voorgesteld wordt dit bedrag over te hevelen naar 2026.
• Binnen de taakvelden van de  Participatie komen nog overige verschillen voor van  € 31.000,- nadelig.
  
  PGB (€ 343.000,- voordelig)

Het resultaat op PGB is opgebouwd vanuit de reguliere taken.

Regulier (€ 329.000,- voordeel) 
De PGB budgetten worden verdeeld over inzet onder de WMO (begeleiding en hulp in het huishouden) en onder Jeugdwet. De werkwijze rondom de PGB budgetten is herijkt. Dit richt zich met name op het toegangsproces, waarbij strenger wordt getoetst op de zogenaamde pgb-vaardigheid. Daarnaast is de kwaliteitscontrole van de PGB-hulpverlener aangescherpt. Door betere voorlichting en toetsing vooraf worden ongewenste situaties, zoals onvoldoende kwaliteit en zorgfraude, zoveel mogelijk voorkomen. Ook zorgt dit voor een kwaliteitsimpuls voor de toezichthouders, bijvoorbeeld bij noodzakelijke terugvorderingen. De inzet van PGB's in Zeewolde is over 2025 flink gedaald. De bestedingen op PGB's binnen de jeugdwet zijn met 29% afgenomen. Binnen de WMO is dat voor begeleiding een afname van 15% en voor hulp in het huishouden een afname van 14%. Dit heeft over 2025 geresulteerd in een voordelig resultaat van € 329.000,-. 

Overig (€ 1.851.000,- voordelig)

Overig is een samengestelde post die nadere toelichting nodig heeft. Per saldo is er een  voordelig resultaat gerealiseerd. Hieronder wordt op onderdelen toegelicht hoe dit voordelig resultaat is opgebouwd.
 
Regulier (€ 561.000,- voordeel)  
Samenkracht en burgerparticipatie
Hierbinnen vallen heel veel verschillende taken. Denk daarbij aan het ondersteunen van gedupeerden vanuit de toeslagenaffaire, welzijnswerk, straathoekwerk, de burgertafel, vrijwilligersbeleid en programma’s als inclusie en kansrijk opgroeien. Aan de toeslagenproblematiek is over 2025 voor ruim € 71.000,- aan ondersteuning en directe hulp uitgekeerd, waarvoor de gemeente Zeewolde overigens door het rijk volledig wordt gecompenseerd.  

• Binnen samenlevingsopbouwwerk en welzijn is veel ingezet op de ontwikkeling van de Brede Toegang. Desalniettemin is er in totaal binnen deze budgetten over 2025 een incidenteel voordeel ontstaan van € 178.000,-.   Binnen dit voordelige resultaat is budget opgenomen en beschikbaar voor de uitvoering van de motie "Eén centrum voor jongerenactiviteiten in de Basement" om onderzoek te doen naar de mogelijkheden om tot een dergelijk centrum te komen. Dit onderzoek zal in 2026 worden uitgevoerd. Het budget, een bedrag van € 50.000,-, dat hiervoor beschikbaar is gesteld, wordt voorgesteld over te hevelen naar 2026. Dit geldt ook voor de onttrekking uit de Algemene reserve. 
• Binnen het  genoemde overschot is ook de afrekening van Open Haven over 2025 meegenomen. Per september 2025 is het eigendom van Open Haven overdragen aan de gemeente. Voor het laatste kwartaal van 2025 is het beheer ondergebracht bij de huidige uitvoerende partijen. De huurinkomsten en de kosten van het beheer zijn afgerekend met de gemeente, wat heeft geresulteerd in een incidenteel voordeel van € 44.000,-.
• Op het onderdeel vreemdelingen is op de programmagelden een voordeel over 2025 van € 449.000,-. Dit voordeel bestaat uit de afwikkeling over 2024 die in 2025 is geboekt van in totaal € 283.000,- en daarnaast een voordeel op de uitvoering Wet Inburgering over 2025 van in totaal € 166.000,-. De bekostiging vanuit het rijk loopt niet in de pas met de werkelijkheid. Waar ervan uit gegaan was dat het zwaartepunt van de uitgaven in het eerste jaar van de regeling zouden vallen, blijkt in de praktijk dat dit in  het 2e en 3e jaar is. Dit is een landelijk geconstateerd probleem en is aangekaart bij het rijk. Vanaf 2026 zal de financieringssystematiek wordt aanpast.  

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

• Op het onderdeel Toegang en eerstelijnsvoorzieningen is een overschrijding ontstaan (€ 31.000,- nadeel) . Deze overschrijding wordt veroorzaak door de toename van het aantal meldingen binnen Veilig Thuis. De bijdrage is voor 2025 opgebouwd uit een vast deel, verdeeld volgens de vaste regionale verdeelsleutel in Flevoland. Daarnaast is er een zogenaamd verbruiksdeel waar de werkelijke inzet mee wordt verrekend.  
• Daarnaast is er sprake van een hogere bijdrage aan Meerinzicht voor de uniforme dienstverlening (€ 55.000,- nadelig).
• Daarnaast zijn er nog enkele kleine over- en onderschrijdingen (€ 24.000,- nadelig). 

Incidenteel (€ 1.290.000,- voordeel)
Spreidingswet 
Voor de opvang van vluchtelingen/asielzoekers is er een SPUK uitkering aangevraagd in het kader van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen. Daarbij worden middelen gevraagd voor de duurzame opvangplaatsen, die minimaal 5 jaar beschikbaar blijven. In 2025 is besloten dat het AZC in Zeewolde voor de komende 30 jaar kan blijven. In dit kader is de uitkering aangevraagd voor 456 duurzame opvangplekken. Dit zijn de opvangplekken die Zeewolde boven de geldende taakstelling heeft gerealiseerd. Per duurzame opvangplek  is een vergoeding van € 2.000,- ontvangen. Dit betekent dat Zeewolde in 2025 een bedrag van € 912.000,- heeft mogen ontvangen. Eens in de 2 jaren volgt er voor het einde van het kalenderjaar een verdeelbesluit vanuit het ministerie. Hierin worden de benodigde opvangplaatsen per provincie bepaald voor de duur van twee daarop volgende kalenderjaren. Deze worden verdeeld over de in het besluit aangewezen gemeenten. De middelen zijn vrij inzetbaar en er is geen sprake van een terugbetalingsregeling. Voor 2025 is dit een incidenteel voordeel in de jaarrekening. 

Regeling onderwijshuisvestingbudgetten asielzoekers (OHBA-regeling) 
Voor de jaren 2023 t/m 2025 heeft de gemeente Zeewolde vanuit de OHBA-regeling middelen ontvangen voor het organiseren van de onderwijshuisvesting voor asielzoekers. Met deze middelen zijn de kosten voor huisvesting aan het COA vergoed en is de 1e inrichting van de onderwijsleerpakketten en meubilair betaald. Daarnaast zijn ook de bijbehorende verzekeringen hieruit betaald. De middelen waren ruim voldoende om deze kosten te dekken, waardoor we een incidenteel voordeel hebben van € 315.000,-. Deze middelen vallen ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2025.
 
Opvang Oekraïners

• Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is net als in de voorgaande jaren vanuit het rijk een uitkering geweest op basis van een normbedrag per opgevangen vluchteling per dag.  Dit normbedrag is in 2025 naar beneden bijgesteld. Ten opzichte van de verwachte opbrengst van € 742.000,- is hierdoor de werkelijke bijdrage € 627.000,- geworden. Dit resulteert in een nadeel van € 115.000,-.  Uit deze rijksbijdrage worden de kosten gedekt voor de opvang, zoals de kosten voor huisvesting en tolk kosten.
• Voor de gemeentelijke opvanglocaties is in 2025 een eigenbijdrage gevraagd aan de bewoners van deze locaties. Rekening houdend met deze eigenbijdrage is op de geraamde uitgaven een voordeel van € 181.000,- ontstaan.
• In 2025 is voor een aantal Oekraïense vluchtelingen nog een leefgelduitkering gedaan. Hierop is ten opzichte van de ramingen een klein nadeel van € 3.000,- ontstaan.

Programma 6 Mutatie reserves