Programma 0 | Zeewolde bestuurt

Het programma omvat de gemeentelijke dienstverlening, de kosten van de bestuursorganen (gemeenteraad, commissies en burgemeester en wethouders) en de ondersteuning daarvan.
Het programma omvat de zorg voor een in meerjarenperspectief sluitende begroting. 

Als bestuur en organisatie van Zeewolde werken we vraaggericht, slagvaardig, oplossingsgericht en efficiënt. Inwoners worden zo vroeg mogelijk betrokken bij de voorbereiding van belangrijke beslissingen. We zijn terughoudend met gemeentelijke regelgeving. Dienstverlening wordt voor burgers en bedrijven zo dichtbij mogelijk georganiseerd.
We voeren een degelijk financieel beleid gericht op een structureel sluitende begroting. Het streven blijft om de lasten voor inwoners en bedrijven zo laag mogelijk te houden, passend bij het gewenste voorzieningenniveau. Voor eventuele noodzakelijke ombuigingen gelden de daarvoor door de raad gestelde kaders.

Voor de uitvoering van het beleid zijn de volgende bestuurlijke kaders van belang:

40.    Opstellen beleidskader en toetsingskader Participatie (2024) en experimenteren met inwonersbetrokkenheid (2023 e.v.).
41.    Wijkwethouders.
43.    Programma dienstverlening EHZM.
44.    Project Begrijpend schrijven.
47.    Uitwerking Besturingsfilosofie.
48.    Doorontwikkeling Organisatie Zeewolde: Opgavegericht werken, opvolging MTO en het Cultuurtraject.
49.    Optimaliseren samenwerking EHZM.
50.    Project AZC.
51.    Project opvang Oekraïners.
52.    Project Huisvesting statushouders.

Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

Dit programma heeft een nadelig saldo van € 1.532.000,- ten opzichte van de begroting 2025 (na wijzigingen). Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de taakvelden waarvan de realisatie 2025 meer dan € 50.000,- afwijkt van het begrotingssaldo 2025 na wijziging.

TV01 Bestuur (€ 769.000,- nadelig)
Het saldo van dit taakveld bestaat uit de volgende onderdelen:

• Voorziening Pensioenen (voormalig) wethouders (€ 912.000,- nadelig). Tot nu toe vallen de pensioenen voor de (voormalig) wethouders onder de Appa (Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers). In dit systeem bouwen zij pensioen op bij de gemeente zelf. De gemeente moet hiervoor een voorziening vormen, maar draagt geen premie af aan een fonds. Jaarlijks wordt de hoogte van de voorziening berekend aan de hand van gegevens per 31 december, waarbij rekening wordt gehouden met de voorgeschreven rekenrente en mutaties in het personeelsbestand. Met de komst van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) is besloten om ook politieke ambtsdragers onder te brengen bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). De streefdatum voor de collectieve overdracht van de opgebouwde pensioenaanspraken naar het ABP is 1 januari 2028. Bij de Jaarstukken 2025 is € 912.000,- aan de voorziening toegevoegd, waarmee de voorziening op dit moment toereikend is voor toekomstige verplichtingen en overdracht aan het ABP;
• Voorziening Wachtgeld college van burgemeester en wethouders (€ 219.000,- voordelig). Op basis van de geactualiseerde gegevens per 31 december 2025 is per saldo € 219.000,- vrijgevallen uit de voorziening Wachtgeld, rekening houdend met de huidige arbeidsbetrekkingen van de voormalig burgemeester en wethouders. Het saldo is hiermee op het vereiste niveau op basis van de huidige omstandigheden;
• Bij het onderdeel College van burgemeester en wethouders is een eenmalig nadeel van € 78.000,- opgetreden, wat veroorzaakt is door een onjuiste begrotingswijziging bij de 3e kwartaalrapportage 2025;

• Op dit taakveld komen er nog overige verschillen voor van € 2.000,- voordelig.

TV02 Burgerzaken (€ 93.000,- voordelig)
Het saldo van dit taakveld bestaat uit de volgende onderdelen:

• Voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025 zijn extra kosten gemaakt. Deze worden gedekt vanuit de Algemene uitkering van het Rijk conform de Septembercirculaire 2025. De werkelijke kosten vallen lager uit. Dit resulteert incidenteel in een voordelig effect van € 62.000,-;
• Het aantal naturalisaties is in de werkelijkheid hoger dan verwacht. Hierdoor vallen de legesinkomsten hoger uit. Dit resulteert eenmalig in een voordelig effect van € 12.000,-;
• Op dit taakveld komen er nog overige verschillen voor van € 19.000,- voordelig.

TV03 Beheer overige gebouwen en gronden (€ 223.000,- voordelig)
Het saldo van dit taakveld bestaat uit de volgende onderdelen:

• Bij het vaststellen van het Meerjarenonderhoudsplan gebouwen (MJOP) in 2024 heeft de gemeenteraad € 60.000,- beschikbaar gesteld voor noodzakelijk onderhoud aan het verenigingsgebouw van de Scouting. Deze werkzaamheden hebben de nodige vertraging opgelopen door bijzonderheden in het pand in het kader van brandveiligheid. Dit is in 2025 afgestemd met de brandweer en de uitvoering zal in 2026 plaatsvinden. Dit resulteert in een voordelig effect van € 60.000,-. De dekking hiervan is afkomstig uit de Algemene reserve. De reserve is gekoppeld aan taakveld 0.10 Mutaties Reserves. Per saldo heeft dit een budgettair neutraal effect. Voorgesteld wordt om het volledige bedrag over te hevelen naar 2026;
• Wat betreft het klein onderhoud is er een incidenteel voordeel van € 55.000,- op de locatie van de Gedempte Gracht. Dit is ontstaan vanwege lopend overleg wie voor welke kosten verantwoordelijk is. Hier wordt naar verwachting in 2026 overeenstemming over gesloten. Daarnaast heeft sportcomplex Het Baken op het klein onderhoud een incidenteel voordeel van € 40.000,-. Dat komt voornamelijk omdat er in 2025 veel groot onderhoud uitgevoerd is. In 2026 zullen klein en groot onderhoud meer in balans zijn;
• Op het gebouw aan de Kortsteel zijn de energielasten € 31.000,- lager uitgevallen dan begroot. Dit komt omdat het pand minder gebruikt wordt dan dat oorspronkelijk verwacht werd. In 2026 zal het budget aangepast worden op basis van het actuele gebruik;
• In de afwikkeling van de grondverkopen aan de Strandweg en het Kluunpad is er in de exploitatie per saldo een incidenteel voordelig effect ontstaan van € 27.000,-;
• Op dit taakveld komen er nog overige verschillen voor van € 10.000,- voordelig.

TV04 Overhead (€ 1.406.000,- voordelig)
Het saldo van dit taakveld bestaat uit de volgende onderdelen:

• De eindafrekening 2025 van het onderdeel Meerinzicht Bedrijfsvoering leidt tot een voordeel van € 233.000,-;
• Bij de 3e kwartaalrapportage 2025 is een deel van de financiële ruimte in de salarislasten behouden voor eventuele onvoorziene personele mutaties in het restant van het jaar. De onbenutte ruimte van € 213.000,- aan het einde van het jaar valt incidenteel vrij in het resultaat 2025;
• Binnen team Maatschappelijke Ontwikkeling en Ondersteuning is op inhuur een voordeel ontstaan van € 182.000,-. Een deel van het ingehuurd personeel is ingezet op de taken binnen de Brede SPUK/GALA projecten. Voor deze kosten krijgen we via de bijbehorende specifieke uitkering dekking, wat resulteert in een voordeel van € 47.000,-. Op inhuur voor onderzoek en advies is een voordeel van € 96.000,- ontstaan, omdat middelen die bestemd waren voor de doorontwikkeling en training binnen het team niet volledig zijn ingezet. Dit geldt ook voor studie- en opleidingskosten. Hier is een voordeel van € 39.000,- ontstaan. Ook hier is het beschikbare budget voor de doorontwikkeling van het team niet volledig ingezet. Voorgesteld wordt om een bedrag van € 151.000,- over te hevelen naar 2026;
• Op de resterende budgetten voor trainees en het generatiepact is geen aanspraak gedaan. Een bedrag van € 127.000,- valt incidenteel vrij in het resultaat 2025;
• Bij het team Wonen en Economie is er een voordeel gepresenteerd van € 113.000,- op het inhuurbudget. Dit komt voor € 65.000,- omdat een persoon in de begroting opgenomen was, waarvan de werkzaamheden toe te rekenen waren aan de komst van de kazerne. Het voordeel op dit taakveld heeft samen met het nadeel op taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening een budgettair neutraal effect. De resterende € 48.000,- komt door een per abuis dubbel geraamde dekking voor gebouwbeheer. Dit staat structureel in de begroting en zal bij correctie in 2026 een structureel resultaat opleveren. Naast het voordeel op het inhuurbudget heeft het team € 10.000,- meer aan inkomsten ontvangen van het UWV vanwege het ouderschapsverlof van diverse medewerkers;
• In het kader van de Strategische Agenda Flevoland is een voordeel op dit taakveld ontstaan van € 77.000,-. Voor deze taak is jaarlijks € 30.000,- aan bijdrage aan de gemeente Almere geraamd. Zeewolde heeft de afgelopen jaren een aanzienlijke ambtelijke inzet aan dit regionale onderwerp geleverd. Hierdoor zijn er in 2025 geen werkelijke kosten geweest wat tot een voordeel van € 30.000,- leidt. Daarnaast zijn er in 2025 2 afrekeningen ontvangen van de gemeente Almere. Over de boekjaren 2023 en 2024 is de afrekening € 10.000,- voordelig. Over 2025 is de afrekening € 37.000,- voordelig. Per saldo een voordeel van € 77.000,-;
• Bij de Decembercirculaire 2023 is € 78.000,- ter beschikking gesteld voor een Gebiedsgerichte provinciale aanpak. Dit bedrag is gekoppeld aan de Gebiedsagenda Ermelo, Harderwijk, Putten en Zeewolde. Bij de Jaarstukken 2024 is besloten om het resterende budget van € 73.000,- over te hevelen naar 2025. De reguliere budgetten voor de Gebiedsagenda bleken in 2025 afdoende te zijn. Het bedrag van € 73.000,- valt nu in het resultaat 2025;
• In 2022 heeft het college besloten om € 50.000 beschikbaar te houden voor trainingen en opleidingen in het kader van het Programma Dienstverlening. Het college heeft, in overleg met de Ondernemingsraad, besloten om het resterende bedrag in een jaar beschikbaar te houden. Voorgesteld wordt om het bedrag van € 50.000,- over te hevelen naar 2026;
• Bij het team Beheer openbare ruimte is er een voordeel van € 45.000,- ontstaan. € 21.000,- hiervan is te verklaren door onbenut inhuurbudget. Het team heeft € 14.000,- meer aan inkomsten ontvangen van het UWV vanwege het ouderschapsverlof van diverse medewerkers. Daarnaast is er € 10.000,- minder uitgegeven aan studie- en opleidingskosten. Volgend jaar wordt hier niet zo'n groot voordeel verwacht aangezien er nieuwe medewerkers zullen beginnen binnen de afdeling;
• Bij het team Directie en Ondersteuning is een voordeel van € 31.000,- ontstaan. Hiervan is € 12.000,- niet ingezet voor Voorlichting wegens uitgestelde activiteiten. 
  Daarnaast is € 19.000,- van het budget voor wijkwethouderschap niet besteed. Dit budget is eenmalig beschikbaar, en 2025 is het laatste jaar waarin het budget binnen het huidige collegeprogramma kan worden ingezet; 
• In het gemeentehuis is er door lagere energieprijzen minder uitgegeven aan energie dan de voorgaande jaren. Dit resulteert in een voordelig effect van € 29.000,-. Daarnaast is er op het klein onderhoud € 20.000,- minder uitgegeven. Gezien de komende verbouwing van het gemeentehuis wordt op dit moment alleen het hoognodige uitgevoerd;
• Op dit taakveld komen er nog overige verschillen voor van € 203.000,- voordelig. 

TV061 OZB Woningen (€ 70.000,- nadelig)
In 2025 zijn vorderingen als oninbaar afgeboekt (€ 34.000,- nadeel).  Daarnaast  is de stand van de belastingdebiteuren en de voorziening dubieuze debiteuren bijgesteld (€ 28.000,- nadeel). De opbrengsten OZB woningen zijn in 2025 iets lager dan geraamd (€ 8.000,- nadeel).

TV08 Overige baten en lasten (€ 352.000,- voordelig)
Stelposten dienen als dekkingsmiddel voor lasten en baten die worden verwacht, maar waarvan het nog onduidelijk is binnen welk taakveld die zullen vallen.  Bij de 3e kwartaalrapportage 2025 is een bedrag van € 282.000,- op stelposten beschikbaar gehouden voor eventuele nadelen in 2025. Hierop is geen aanspraak gemaakt, waardoor dit bedrag vrijvalt in het rekeningsaldo 2025.

Daarnaast wordt voorgesteld om het resterende bedrag van € 70.000,- op de stelpost Loonmutaties over te hevelen naar 2026. Hierbij is het de verwachting dat deze stelpost alsnog nodig is om afrekeningen van personeelskosten in 2026 te kunnen dekken.

Programma 0 Mutatie reserves (€ 2.727.000,- nadelig)

Algemene reserve (€ 344.000,- voordelig)
Conform de vastgestelde nota Meerjaren Prognose  Grondexploitatie (MPG) 2025 wordt de bestemmingsreserve Bedrijfsrisico Grondbedrijf bij de Jaarrekening 2025 opgeheven. In de begroting werd voor deze bestemmingsreserve rekening gehouden met een restantbedrag van ca. € 1.145.000,- dat via de exploitatie zou worden gedoteerd aan de Algemene Reserve. In werkelijkheid is het restantbedrag ca. € 801.000,-. Een dotatie aan een reserve wordt binnen de exploitatie als last geboekt. Doordat nu een lager bedrag aan de Algemene reserve wordt gedoteerd, ontstaat er in de exploitatie een voordeel. Tegenover dit voordeel staat een nadeel bij de onttrekking uit de bestemmingsreserve Bedrijfsrisico Grondbedrijf. Per saldo heeft dit een budgettair neutraal effect.

Algemene reserve (€ 2.713.000,- nadelig)
Voor de volgende posten wordt voorgesteld om deze over te hevelen naar 2026: 

• € 406.900,- Realisatie Lanterstrand, koppeling met taakveld 5.7;
• € 201.700,- Recycleplan 2025-2030, koppeling met taakveld 7.3;
• € 115.000,- Verbetering uitstraling en toegankelijkheid Algemene Begraafplaats, koppeling met taakveld 7.5;
• € 113.000,- Veiligheid buitengebied 2026-2028, koppeling met taakveld 1.2;
• € 103.000,- Implementatie en communicatie van het recycletarief, koppeling met taakveld 7.3;
• € 66.000,- Cameratoezicht centrum Zeewolde, koppeling met taakveld 1.2;
• € 60.100,- Afronding project centrumcarré, koppeling met taakveld 2.1;
• € 60.000,- Noodzakelijk onderhoud verenigingsgebouw de Scouting, koppeling met taakveld 0.3;
• € 58.100,- Uitvoering opgave agrarisch buitengebied, koppeling met taakveld 3.1;
• € 50.000,- De Basement, uitvoering motie jongerencentrum, koppeling met taakveld 6.1;
• € 50.000,- Uitvoering motie Flexclusief, koppeling met taakveld 6.71;
• € 50.000,- Potten- en Pannenfonds, koppeling met taakveld 7.4;
• € 47.600,- Huisvestingsonderzoek Integraal Huisvestingsplan (IHP), koppeling met taakveld 4.2;
• € 38.700,- Ontwikkeling Brede Toegang, koppeling met taakveld 0.4;
• € 10.200,- Ontwikkeling volkshuisvestingsprogramma, koppeling met taakveld 8.3;
• € 8.300,- Informatiecampagne buitengebied, koppeling met taakveld 1.2;

De volgende bedragen vallen vrij:

• € 968.000,- Routekaart ontwikkelgebieden woningbouw, koppeling met taakveld 8.3;
• € 116.400,- Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, koppeling met taakveld 8.3;
• € 110.000,- Visie toekomstbestendig bedrijfsleven en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, koppeling met taakveld 8.3;
• € 60.000,- Kwartiermaken opgavegericht werken, koppeling met taakveld 0.8;
• € 20.000,- Wijkwethouders, koppeling met taakveld 0.4.

BR Gemeentelijke gebouwen (€ 130.000,- voordelig)
€ 130.000,- was de oude dotatie van de bestemmingsreserve gebouwen. Bij de meest recente actualisatie van het MJOP is er voor gekozen om deze dotatie er uit te halen. Deze boeking is budgettair neutraal en zit zowel in de toevoegingen reserves als de onttrekkingen reserves.

BR Gemeentelijke gebouwen (€ 787.000,- nadelig)
In 2025 zijn er de nodige kredieten afgesloten die niet besteed zijn. Dat betreft € 419.000,- vanuit 2024 en € 238.000,- vanuit 2025. In 2026 zullen de krediet beoordeeld en waar nodig worden deze opnieuw aangevraagd.
€ 130.000,- was de oude dotatie van de bestemmingsreserve gebouwen. Bij de meest recente actualisatie van het MJOP is er voor gekozen om deze dotatie er uit te halen. Deze boeking is budgettair neutraal en zit zowel in de toevoegingen reserves als de onttrekkingen reserves.

BR Kapitaallasten (€ 658.000,- voordelig)
In 2025 zijn de nodige kredieten voor gemeentelijke gebouwen afgesloten waarop minder of niks uitgegeven is. Dit betreft € 419.000,- aan kredieten vanuit 2024 en € 239.000,- vanuit 2025. Dit komt mede door een vernieuwde samenwerking tussen MIZ gebouwenbeheer en de aannemers. Er zal in de toekomst kritischer gekeken worden naar welke kredieten aangevraagd worden en de opdrachten worden daaraan gekoppeld. Voordelen als deze zullen in de toekomst daarom niet meer verwacht worden.

BR Bedrijfsrisico Grondbedrijf (€ 344.000,- nadelig)
Conform de vastgestelde nota Meerjaren Prognose  Grondexploitatie (MPG) 2025 wordt de bestemmingsreserve Bedrijfsrisico Grondbedrijf bij de Jaarrekening 2025 opgeheven. In de begroting werd voor deze bestemmingsreserve rekening gehouden met een restantbedrag van ca. € 1.145.000,- dat via de exploitatie zou worden gedoteerd aan de Algemene Reserve. In werkelijkheid is het restantbedrag ca. € 801.000,-. Een onttrekking uit een reserve wordt binnen de exploitatie als baat geboekt. Doordat nu een lager bedrag uit de bestemmingsreserve Bedrijfsrisico Grondbedrijf wordt onttrokken, ontstaat er in de exploitatie een nadeel. Tegenover dit nadeel staat een voordeel bij de dotatie aan de Algemene reserve. Per saldo heeft dit een budgettair neutraal effect.

Daarnaast zijn er nog overige verschillen op de mutatie reserves op dit programma van € 15.000,- nadelig.