Onderhoud kapitaalgoederen

De kwaliteit van kapitaalgoederen, en dus het onderhoud daaraan, zijn feitelijk het visitekaartje van een gemeente. Het zijn uitgaven die voor zowel de huidige gebruikers en inwoners als de toekomstige generaties van belang zijn.

Deze paragraaf geeft voor de huidige beheerplannen een toelichting op de kwaliteit van kapitaalgoederen in relatie tot de begrotingsruimte die de beheerplannen vergen. Er bestaat een koppeling met de voorzieningen of reserves die voor een aantal beheerplannen van toepassing zijn. In zijn algemeenheid kan gezegd worden dat voor de vastgestelde beheerplannen de beschikbare middelen voldoende zijn voor de gehele looptijd van deze plannen en er geen sprake is van achterstallig onderhoud.

Dekkingsreserves
Conform het BBV worden investeringen in zowel maatschappelijk als economisch nut geactiveerd, waarbij de afschrijvingen ten laste van de speciaal daarvoor ingestelde reserve komen. De omvang van deze reserves is voldoende om de gehele kapitaallast van de objecten op te vangen gedurende de gehele looptijd van het activum (de investering).

In onderstaand overzicht wordt per beheerplan de planperiode en het jaar van herziening weergegeven:

Recent is het Beheerplan Wegen 2025-2029 vastgesteld. Dit betreft zowel de wegen binnen als buiten de kom. Voor de verschillende wegen is een kwaliteitsniveau vastgesteld en er wordt qua normering aangesloten bij de landelijk daarvoor geldende normen.
De financiering van het nieuwe beheerplan is aangepast en in lijn met het huidige Besluit Begroting en Verantwoordingprovincies en gemeenten (BBV). Hierbij wordt de voorziening gebruikt voor het groot onderhoud en wordt er in de reserve gespaard voor het vervangen van wegen.

Het Beheerplan Kunstwerken 2021 t/m 2025 is in 2020 vastgesteld. De financiering van het nieuwe beheerplan is aangepast en in lijn met het huidige Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Hierbij wordt de voorziening gebruikt voor het groot onderhoud en wordt er in de reserve gespaard voor de vervanging van kunstwerken.

Het beheerplan Groen zal eerder opgesteld worden omdat de kosten voor het onderhoud van het groen door een nieuwe aanbesteding van het werk veel hoger uitviel dan verwacht.

Openbaar groen binnen de kom
Het Beheerplan Openbaar groen binnen de kom zal eind 2026 worden opgesteld. Dit plan geeft aan welke groenvoorzieningen aanwezig zijn en wat het kost om deze veilig en bruikbaar te houden. Doordat de kosten voor groenbeheer flink zijn gestegen is het nodig eerder dan voorzien het beheerplan te actualiseren.

Beplanting buitengebied
Het Beheerplan Groen buiten de kom is in 2020 geactualiseerd en vastgesteld. Dit plan geeft aan welke groenvoorzieningen aanwezig zijn en wat het kost om deze veilig en bruikbaar te houden. Dit plan zal worden herzien nadat bekend is geworden waar de bomen die voorgaande jaren zijn verwijderd worden aangeplant ter compensatie. Eind 2026 is daarover naar verwachting duidelijkheid. De verwachting is dat het beheerplan medio 2027 wordt aangeleverd.

Het Beheerplan Zeewolde verlichting is in 2023 vastgesteld en is de basis voor het planmatig onderhoud. Uitgangspunten voor dagelijks onderhoud, vervanging op termijn (van lichtmasten, armaturen en lampen) en aanwezige hoeveelheden zijn in dit plan beschreven. In 2027 wordt een nieuw beheerplan opgesteld.

Voor de speeltoestellen is in 2021 een beheerplan vastgesteld. Dit plan geeft aan welke voorzieningen aanwezig zijn en wat het kost om deze in stand, veilig en bruikbaar te houden. Dit beheerplan is afgestemd op het Speelruimtebeleid dat in 2014 is vastgesteld. Dit huidige Speelruimtebeleid wordt geactualiseerd in  2026. Na het vaststellen van het vernieuwde Speelruimtebeleid door de raad kan er een een nieuw beheerplan spelen worden gemaakt. Verwachting is dat dat ook in 2026 gerealiseerd en vastgesteld kan worden.

Leidraad voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen is het MeerJaren OnderhoudsPlan (MJOP). Het MJOP 2023-2027 is in maart 2024 door de Raad vastgesteld. Dit plan is de basis voor het jaarlijks vast te stellen werkplan voor het desbetreffende jaar. In het werkplan worden per gebouw de in het betreffende jaar uit te voeren onderhoudswerkzaamheden beschreven. Hierbij wordt de voorziening gebruikt voor de dekking van het groot onderhoud en wordt er in de reserve gespaard voor vervangingsinvesteringen. Hiermee is er een onderscheid gemaakt tussen onderhoud- en vervangingsinvesteringen en is daarmee conform BBV.

Het onderhoud is uitgevoerd conform het bij raadsbesluit van 16 december 2021 vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsprogramma 2022-2028 met de sub. titel 'Vooruit op de ingeslagen weg'. De uitgangspunten van dit beleid zijn in overeenstemming met: Het gedateerde Waterplan Zeewolde (2011-2021) met als sub. titel 'boven op boven het water' en het Klimaat adaptatiebeleid 'Klimaatadaptatie Zeewolde' met als sub. titel 'comfort onder druk'.
De uitvoer van de taken is opgedragen aan het Waterschap Zuiderzeeland. Zij heeft hiervoor een team ingericht die zich bezig houdt met het rioolbeheer. Zij combineert deze taak met haar eigen taken aan de rioolgemalen en persleidingen en de zuiveringsinstallatie.
Om schommelingen in het tarief door fluctuerende operationele lasten te voorkomen is in lijn met de BBV een egalisatievoorziening 'Riolering' ingericht. Het resultaat wordt jaarlijks aan deze voorziening toegevoegd of onttrokken.
Ten behoeve van de bekostiging van de renovatie en vervanging van de riolering (stelsels voor de afvoer van vuil-, hemel- en drainagewater) is een voorziening 'Riolering' ingesteld. De voorziening wordt jaarlijks, conform het GRP, met een vast bedrag aangevuld. 

Een ander belangrijk aspect is het integraal wijkbeheer. De hiervoor ingestelde bestemmingsreserve Integraal wijkbeheer voorziet het groot onderhoud en renovatie van woonwijken van dekking.
Op kleine details na is de Edelstenenbuurt in 2025 afgerond met het Waterschap als eerste opdrachtgever. Momenteel is er een begin gemaakt qua uitvoering aan de Botenbuurt. De verwachting is dat het werk doorloopt tot einde zomer 2027.

Als ombuigingsmaatregel is de structurele toevoeging aan de bestemmingsreserve Integraal wijkbeheer vanaf 2027 geschrapt. Dit resulteert in een structureel voordelig effect van € 325.000,-. Na het project in de Botenbuurt zal de intensiteit en vorm van het integraal wijkbeheer, mede vanwege de geschrapte financiële voeding van de bestemmingsreserve, opnieuw tegen het licht worden gehouden. Hierbij wordt afstemming gezocht met de consequenties van het duurzaamheidsbeleid, de warmtetransitie en het klimaatadaptatiebeleid.