Algemene gegevens

Deze bestuurlijke samenvatting presenteert de kernpunten van de Programmabegroting 2026-2029 van de gemeente Zeewolde. De begroting is de financiële vertaling van het Coalitieakkoord 2022-2026, getiteld “Een volwassen toekomst voor een jong dorp” en het daarop gebaseerde collegeprogramma “Zeewolde in zijn kracht”. Met deze begroting werken we aan een betrouwbare overheid, een zorgzame samenleving, duurzame groei en een toekomstbestendige fysieke leefomgeving, met een sterke nadruk op burgerparticipatie. Omdat toerisme en recreatie van groot belang zijn voor Zeewolde, blijven we ons hiervoor inzetten. Een belangrijke randvoorwaarde is het blijven van een financieel gezonde gemeente, ondanks de financiële onzekerheden en maatschappelijke uitdagingen, zoals kostenstijgingen en de bezuinigingen van het Rijk.

In maart 2026 vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. Deze begroting markeert het sluitstuk van de bestuurlijke cyclus en geeft inzicht in de stappen die zijn en nog worden gezet. Deze werkzaamheden leggen de basis voor de komende bestuursperiode.

We investeren in het versterken van de verbinding met onze inwoners en maatschappelijke partners. Er worden middelen gereserveerd voor concrete initiatieven zoals wijkgericht werken en projecten zoals 'Raad op Straat'. Op sociaal gebied ligt de nadruk op de ondersteuning van kwetsbare groepen met budget voor onder andere: de voortzetting en uitbreiding van jeugd- en jongerenwerk, met extra aandacht voor vroegsignalering om grotere problemen te voorkomen. En we nemen initiatieven ter bestrijding van eenzaamheid onder ouderen, het voortzetten van het mantelzorgbeleid en het stimuleren van levensloopbestendig wonen. Daarnaast stimuleren we verenigingswerk en vrijwilligerswerk.

Zeewolde heeft de komende jaren een mooie en grote uitdaging met de ontwikkeling van het Maatschappelijk Centrum Zeewolde en de Brede toegang in het Sociaal domein. Met deze ambitie, en daarmee de nieuw in te richten laagdrempelige toegang voor alle inwoners van 0-100, komen nieuwe inrichtingsvraagstukken op ons af. Dit betekent gelijktijdig investeren en ombuigen om tot duurzame oplossingen te komen. Een grote uitdaging en vooral een mooie kans.

In 2026 worden het Integrale Veiligheidsplan (IVP) en het daaraan gekoppelde Integraal Uitvoeringsplan herzien. De (landelijke en lokale) ontwikkelingen vormen een belangrijke basis voor deze plannen. Ook gaan we bij het opstellen van het IVP intensiever samenwerken met onze partners. In 2026 wordt de aanpak van ondermijning geïntensiveerd, met onder andere specifieke aandacht voor het buitengebied.

De gemeente Zeewolde erkent het nationale belang van de nieuwe centrale kazerne, maar benadrukt de enorme impact op de lokale gemeenschap. Hoewel Zeewolde bereid is constructief mee te werken, stelt de gemeente twee cruciale voorwaarden voor een succesvolle samenwerking:

• Verlicht de druk op Zeewolde: Het Rijk moet investeren in de lokale infrastructuur, waaronder mobiliteit, woningbouw en energievoorziening, en structurele bestuurlijke ondersteuning bieden.
• Eerlijke en volledige compensatie: Alle extra gemeentelijke kosten, de herhuisvesting en compensatie van agrariërs, en de compensatie van natuur in het Horsterwold moeten volledig worden vergoed.

Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, ontstaan er kansen voor regionale en maatschappelijke winst, zoals versterking van de natuur, uitbreiding van voorzieningen, en economische groei. De gemeente streeft naar een transparant proces met brede participatie om draagvlak te creëren. Zeewolde is ervan overtuigd dat een balans tussen nationale en lokale belangen essentieel is voor een succesvolle realisatie.

De voorbereidingen voor de ontwikkeling van het A gebied (noord van Polderwijk) starten, met als doel om de komende raadsperiode nieuwe woningen mogelijk te maken. Ook zetten we in op de herbestemming van het Fortenveld naar woningbouw. Op het gebied van duurzaamheid zetten we in op het versnellen van de energietransitie en afvalreductie. Denk hierbij aan:

• Een buurtgerichte aanpak voor de verduurzaming van bestaande woningen en het continueren van duurzaamheidsleningen;
• De invoering van het recycletarief om afvalscheiding te verbeteren en de landelijke doelstelling van 30 kg restafval per inwoner te bereiken;
• De begroting voorziet ook in middelen voor het planmatig onderhoud van de openbare ruimte, de verbetering van de infrastructuur;
• Het verder uitvoeren van het Gemeentelijk Verkeer Vervoers Plan, waarbij de nadruk ligt op de veiligheid en het stimuleren van fietsen en wandelen;
• De ontwikkeling van Trekkersveld IV en de versterking van het centrumklimaat dragen bij aan een bloeiende lokale economie.

In 2026 pakken we de realisatie van meerdere grote projecten op die de leefbaarheid van Zeewolde vergroten, waaronder:

• De realisatie van het Maatschappelijk Centrum Zeewolde (MCZ);
• De uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan voor het onderwijs;
• De verbouwing van het gemeentehuis, waarbij ook de bibliotheek een plek krijgt in het gebouw. Het gemeentehuis van Zeewolde zal verbouwd gaan worden zodat het toekomstbestendig is. Mede door de komst van de bibliotheek, met daarin opgenomen een aantal studieplekken waar de studerende jongeren rustig kunnen werken, zal het gemeentehuis een meer multifunctioneel karakter krijgen waar Zeewoldenaren elkaar kunnen ontmoeten;
• De verdere doorontwikkeling van het G-gebied naar een beweeg- en ontmoetingsbos voor alle Zeewoldenaren. Het wordt een, voor iedereen toegankelijk, bos met voorzieningen voor openluchtrecreatie waar sport en spel samenkomen met respect voor de natuurwaarden van het gebied. Vanzelfsprekend worden er bij de inrichting diverse doelgroepen betrokken.

Door een daling in de Rijksbijdragen heeft de gemeenteraad in april 2025 besluiten genomen over ombuigingsmaatregelen om de meerjarenbegroting sluitend te maken. Dit was noodzakelijk, maar de financiële gezondheid is niet vanzelfsprekend. Vanaf 2028 zijn er taakstellingen nodig op de Openbare ruimte en het Sociaal domein om onze financiën structureel op orde te houden. We realiseren ons dat deze maatregelen impact (kunnen) hebben. We blijven van mening dat het Rijk gemeenten onvoldoende financiert voor de taken die het bij hen neerlegt. Via de VNG blijven wij ons inzetten voor een adequate financiering van de gemeentelijke taken.

Uit de onderstaande tabel blijkt verder dat het structurele begrotingssaldo ook alle begrotingsjaren voordelig is. Dit structurele evenwicht is belangrijk bij de beoordeling van de provincie van onze gemeentelijke begroting.

Deze bestuurlijke samenvatting geeft een overzicht van onze belangrijkste speerpunten en ambities. Veel van de dagelijkse taken die de gemeente uitvoert, staan niet altijd gedetailleerd beschreven in de raadsprogramma’s. Toch zijn deze taken een cruciaal onderdeel van de dienstverlening die we aan onze inwoners bieden. De komende jaren blijven we hard werken aan het optimaliseren van onze dienstverlening. We zetten ons onverminderd in voor een gemeente waar iedereen zich thuis voelt en gehoord wordt.

Het college van burgemeester en wethouders van Zeewolde

Binnen het college van burgemeester en wethouders zijn de taken als volgt verdeeld:

Burgemeester A.M. (Bram) Harmsma

• Openbare orde en veiligheid
• Bestuurlijke coördinatie
• Integriteit en ondermijning
• Naturalisatie
• APV
• Dienstverlening
• BRP en burgerlijke stand
• Burgerschap
• Voorlichting communicatie en representatie
• Personeel en organisatie
• Participatieverklaring
• Coördinatie vluchteling- en asielzaken
• Gelijke behandeling
• Rampenbestrijding
• Bezwaar en beroep, klachten
• Handhaving
• Regionale Samenwerking (Coördinatie)

Wethouder H.L. (Helmut) Hermans (Leefbaar Zeewolde)

.

Economie, wonen en ruimtelijke ontwikkeling, 1e locoburgemeester  

• Ruimtelijk beleid (inclusief datacentrum)
• Omgevingswet coördinatie
• Economische Zaken / Recreatieve ontwikkelingen
• OFGV (Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek)
• Bouw- en Woningtoezicht
• Woonvisie / Volkshuisvesting
• Gebiedsagenda: wonen, ruimte, werklocaties
• Gebiedsontwikkeling
• Monumentenzorg / archeologie
• Regionale samenwerking (politiek inhoudelijk)
• Wijkwethouder Trekkersveld, Centrum en Noord

Wethouder E.S.W. (Ernst) Bron (ChristenUnie)

Duurzaamheid, verkeer en agrarische zaken, 2e locoburgemeester

• Energie, klimaatadaptatie en milieu
• Afval
• Verkeer en vervoer
• Water (inclusief Gastvrije Randmeren en kunstwerken)
• Toegankelijkheid openbare ruimte
• Groen, biodiversiteit
• Landbouwtransitie
• Agrarische zaken
• Gebiedsagenda: bereikbaarheid en water
• Lelystad Airport
• Wijkwethouder Buitengebied en Zuid

Wethouder E.L. (Erik) van de Beld (ChristenUnie)

Sociaal domein, gezondheid, jeugd en onderwijs, 3e locoburgemeester

• Wmo
• Jeugd
• Participatiewet
• Arbeidsmarktbeleid
• (Passend) Onderwijs
• Onderwijshuisvesting
• Leerlingzaken Basisonderwijs en Voortgezet onderwijs
• Leerlingenvervoer
• Kinderopvang
• Peuterspeelzaalwerk
• Volksgezondheid (inclusief GGD)
• Leefstijl en -preventie
• Beschermd wonen
• Maatschappelijke zorg en opvang
• Inclusiviteit en diversiteit
• Welzijn (inclusief mantelzorg)
• Restauratie Sealevel tot het moment van uitvoering
• Wijkwethouder Polderwijk

Wethouder A.S. (Steven) Scheffer (Leefbaar Zeewolde)

Financiën, bedrijfsvoering en vrijetijdsbesteding, 4e locoburgemeester

• Inwonersbetrokkenheid / Coördinatie
• Financiën
• Nutsbedrijven
• Grondbedrijf
• Bedrijfsvoering (inclusief Meerinzicht)
• Recreatie en toerisme
• Evenementenbeleid
• Kunst en Cultuur
• Sport
• Vrijwilligers
• Regionale Samenwerking (vertegenwoordiging)
• Wijkwethouder Horsterveld

Gemeentesecretaris K.C. (Karel) Hamstra

*De bedragen hierboven genoemd zijn op basis van de vastgestelde jaarrekeningen (2022 t/m 2024) en begroting 2025.

1) Aantallen bij begroting per 1 januari of bij jaarrekening 31 december. Bron: Voorjaarsnota 2025
2) Bron: Betaalmaand 2025-08 Algemene uitkering, officieel gegeven
3) Bron: Betaalmaand 2025-08 Algemene uitkering, officieel gegeven
4) Excl. recreatiewoningen en bijzondere woongebouwen, basis BAG verblijfsobject met woonfunctie. Bron: Voorjaarsnota 2025, peildatum is 1 januari 2025.

Basis van de opzet van de programma's is de aansluiting die gezocht is bij het collegeprogramma 2022-2026. Hieraan zijn de doelstellingen gekoppeld.

De begroting is opgesteld volgens de kaders van bestaand beleid, op onderdelen aangevuld met besluitvorming door de raad, voor zover deze nog niet verwerkt waren in het perspectief. Vanuit dit bestaande beleid zijn de voor 2026 benoemde prestaties uitgewerkt.

Conform de bij de Nota van uitgangspunten vastgestelde rapportagegrenzen, worden bij de toelichtingen op programmaniveau, de afwijkingen tussen de begroting 2025 tot en met de 17e wijziging en de begroting 2026, groter dan, of gelijk aan, € 50.000,- op hoofdlijnen toegelicht.